#297 Rozwój małego dziecka – przez co przeszliśmy jako niemowlaki? prof. Przemysław Tomalski

Nie jest łatwo być niemowlęciem! Młodziutki człowiek musi się nauczyć przeogromnej liczby umiejętności. Są wśród nich nie tylko te, które kojarzymy z etapami rozwoju: siadanie, chodzenie, mówienie, ale nawet rozróżnianie kolorów czy łączenie mowy z oddechem. Malutkie dzieci bardzo wcześnie zaczynają się komunikować z otoczeniem. Wykorzystują do tego nie tylko wokalizację, czyli przeróżne odgłosy, ale też gestykulację rąk… i nóg. – Zaczynamy odpinać nogi od produkowania dźwięków mowy pod koniec pierwszego roku życia – opowiada prof. Przemysław Tomalski, kierownik Pracowni Neurokognitywistyki Rozwojowej Babylab w Instytucie Psychologii PAN. 💛 💸 📖 – Zasadniczo mówienie to jest ruch. I to nie jakiś zwykły ruch, tylko jeden z najbardziej złożonych sekwencyjnie rodzajów ruchów, które nasze ciało jest w stanie wykonać – wyjaśnia. Do wydania z siebie dźwięku mowy potrzebujemy jednoczesnej aktywności aż 80 mięśni! Nic dziwnego, że nauka mowy trwa dobrych kilka lat. Samo powiązanie mówienia z oddychaniem (to, że mówimy na wydechu) wykształca się u dzieci dopiero pod koniec wieku przedszkolnego. Stąd czasami dziwność dźwięków produkowanych przez niemowlęta – bywa, że wydają je na wdechu. Jeszcze kilka lat temu psychologowie uważali, że do lepszego rozwoju językowego dziecka konieczne jest ubogacanie go na wczesnym etapie życia: by rodzice mówili do niego dużo i pięknie. Najnowsze badania wskazują jednak, że kluczowy jest inny czynnik: dialog. Najważniejsze, by do niemowlęcia mówić, ale też zostawiać mu czas i miejsce na reakcję. – Jest masa sposobów, na które możemy być w interakcji z dzieckiem, i to nie tylko wokalnie – wskazuje psycholog. Można robić miny, pokazywać gesty. Ważne, by zostawić dziecku przestrzeń na odpowiedź i nie przechodzić w tryb instruktażu. W odcinku usłyszycie też, jak widzą noworodki, że mechanizm orientowania się na twarze działa u ludzi już w życiu płodowym (i jak to w ogóle zbadać) oraz jak poznać, czy prezentowany bodziec niemowlę interesuje, czy może nudzi. I dlaczego warto z dzieckiem oglądać książeczki, nawet jeśli jeszcze zupełnie nie rozróżnia literek. Gorąco polecamy, to odcinek o nas wszystkich, bo każdy z nas był dzieckiem! 00:00 Wstęp 01:38 Powitanie profesora Przemysława Tomalskiego 03:54 Świat zmysłów tuż po narodzinach 07:48 Słuch i percepcja w życiu płodowym 11:02 Głos, zapach i układ wzrokowy u niemowląt 20:28 Rozwój widzenia barwnego i stereoskopowego 26:52 Metody badania umysłów małych dzieci 35:23 Czy niemowlęta mają poczucie sprawiedliwości? 38:19 Praca naukowa i wyzwania replikacji 40:53 Prędkość ssania jako miara uwagi 46:09 Interfejsy wzrokowe i sprawczość dziecka 55:25 Ucieleśnienie procesów poznawczych i ruchu 58:32 Złożoność układu wzrokowego i wzgórza 01:03:02 Fizyczne zmiany proporcji ciała niemowlęcia 01:07:38 Mechanizm skoków rozwojowych u dzieci 01:13:08 Początki mowy i dźwięki ortofoniczne 01:16:32 Dialog jako silnik rozwoju językowego 01:22:01 Koordynacja oddechu, postawy i głosu 01:35:12 Znaczenie naprzemienności w nauce języka 01:39:23 Jak mądrze wspierać rozwój dziecka? 01:42:19 Uważność i reagowanie na potrzeby 01:46:00 Zakończenie

You can listen to #297 Rozwój małego dziecka – przez co przeszliśmy jako niemowlaki? prof. Przemysław Tomalski online on Radio and Podcast. Open the player on this page to stream the available audio.

#297 Rozwój małego dziecka – przez co przeszliśmy jako niemowlaki? prof. Przemysław Tomalski is an episode from Radio Naukowe by Karolina Głowacka.

This episode is 108:34 long.

This episode was published on Apr 16, 2026.

Yes. Use the heart button on the episode page to add it to your favorite episodes list.

Yes. This page shows related episodes from Radio Naukowe when more episodes are available from the podcast feed.