#065 Historia 7. Początki epoki żelaza

Historia, jakiej nie uczą w szkole, część siódma. Tej nocy suniemy przez XI i X wiek przed naszą erą, od bolesnych Ramzesów przez mandat niebios po łacinę. Uzupełnienia: prawdziwa anegdota o kleju, wynalazki: siewnik, zegar wodny, zegar słoneczny, tokarka, bitwa w dolinie rzeki Tollense (70 km od Świnoujścia), przypominamy nordycką epokę brązu, przepis na quiche z Kisz. Epoka żelaza Praktyczne różnice między brązem a żelazem. Skąd brać rudę? Ukłon w stronę bakterii. Egipt Zaglądamy do Egiptu po bitwie pod Djahy. Dwudziesta dynastia bolesnych Ramzesów (Ramessydów). Pierwszy znany strajk w historii. Chwilę później spisek pałacowy przeciwko Ramzesowi III. Ambitne plany Ramzesa IV. Interesująca postać: Ramessesnakht , najwyższy kapłan Amona. Ramzes V i najazdy z Libii na Dolinę Królów. Ramzes VI — spokój w stolicy, potęga Ramessesnakhta i kryzys gospodarczy. Dzisiaj mam się dobrze, a jutro jest w rękach bogów. Ramzes VII i astronomiczne ceny zboża. Pomijalny Ramzes VIII. Ramzes IX i anegdota korupcyjna o rabunkach grobów. Śmierć Ramessesnakhta. Ramzes X, ostatni władca, który rządził także Nubią. Ramzes XI i całkowity rozkład władzy centralnej. Koniec 20. dynastii i Nowego Państwa (które nieprawidłowo nazywamy Nowym Królestwem), początek Trzeciego Okresu Przejściowego w Egipcie. Greckie wieki ciemne Zanik cywilizacji mykeńskiej. Sztuka protogeometryczna i wynalazek cyrkla. Zaglądamy do miasta Lefkandi na wyspie Eubei. Anatolia Imperium Hetytów upada, powstają królestwa późnohetyckie . Pierwszy alfabet, pismo protosynajskie . Powstają Frygia i Lidia. Asyria i Elam Środkowe Imperium Asyryjskie po obaleniu Tukulti-Ninurty. Krótkotrwałe Imperium Elamu . Jak się zakwalifikować jako imperium? Władca Asyrii Aszur-dan I i król Elamu Szutruk-Nahunte nadeptują Babilon. Babiloński król Nabuchonodozor I odgryza się i wymiata Elam z mapy. Asyria radzi sobie najlepiej w okolicy. Aszur-Resza-Iszi I uspokaja ambicje Babilonu oraz walczy z Amorytami i Ludami Lądu. Tiglat-Pileser I nakłada Aramejczykom (w 28 kampaniach), Fenicji, Frygii, ludom Kaska, a także buduje świątynie i parki oraz mówi o sobie bardzo dobrze. Fenicja Złoty wiek cywilizacji Fenicjan. Czym handlują ? Śpią na srebrze. Omawiamy korpus cisjordański i wynalazek fałszowania pieniędzy. Libańskie cedry. Dziękujemy za wino w Europie. Skąd Fenicjanie biorą metale? Mityczne Kasyterydy , zasięg portów fenickich, miasto Kadyks . Indie Zanik urbanizacji po upadku cywilizacji Harappa. Okres wedyjski — rozważamy niuanse przekazów ustnych. Bitwa Dziesięciu Królów i królestwo Kuru . Wedyjskie źródła na temat życia codziennego, wytopu żelaza i podziału na kasty. Ameryka Południowa Cywilizacja Olmeków i miasto San Lorenzo Tenochtitlan zbudowane na terasach. Struktura społeczna odwzorowana w architekturze. Święte kanały. Wynalazki olmeckie: piramidy, rytualne upuszczanie krwi, pismo, piłka kauczukowa, oddawanie czci jaguarom, gigantyczne głowy, kalendarz długiej rachuby i zero. XI w. p.n.e. Schyłek Środkowego Imperium Asyryjskiego. Król Aszur-bel-kala w Asyrii walczy z Aramejczykami, buduje ogrody zoologiczne i botaniczne. Wojna domowa. Dziesięciu nieistotnych królów i ogólnie bryndza. Koniec Nowego Państwa (które nieprawidłowo nazywamy Nowym Królestwem) w Egipcie, czterysta lat karamby. Po nieszczęsnych Ramzesach nastaje 21. dynastia założona przez Smendesa . Podział władzy w Egipcie: Dolny dla króla, Środkowy i Górny dla kapłanów Amona. Kapłan Herihor mianowany królem, skomplikowane układy dynastyczno-polityczne. Ruchy w Atenach. Koniec władzy absolutnej i mitycznych władców miasta, ostrożne początki archontów , wyborów i rad. Alfabet fenicki ! Pismo spółgłoskowe, które rozchodzi się szeroko po terenie. Chiny — koniec dynastii Shang krok po kroku. Najważniejszy król Di Xin wtrąca do więzienia swojego wasala, króla Wen. Król Wen wychodzi i podbija innych wasali króla Di Xin, który nie zwraca uwagi, ponieważ jest zajęty. Gigantyczna bitwa pod Muye . Zalety i wady uzbrajania niewolników. Początek najdłuższej dynastii starożytnych Chin — Zhou . Przypominamy koncepcję mandatu niebios i jej daleko idące konsekwencje. X w. p.n.e. Półwysep apeniński - lud Latynów i łacina. Rozważamy historię tych czasów przedstawioną w Biblii. Królestwo Izraela , królestwo Judei i król Dawid kontra archeologia. Na tron Egiptu wstępuje Libijczyk, Osorkon Starszy . Odcyfrowujemy następujące po nim zamieszania królewskie i połączenie urzędów królewskiego i kapłańskiego. Koniec 21. dynastii. Faraon Szeszonk I. Król Salomon i jego świątynia . Masoni, kabała, Indiana Jones. Upadek Zjednoczonego królestwa Izraela i faraon Sziszak. Sprawdzamy biblijną wersję historii i wpadamy twarzą w egipską chronologię. Na deser rozważamy obrazoburczą chronologię Davida Rohla i zapowiadamy następną część historii. Wrzuć pięć złotych na patronite.pl/kya ! Zainwestujemy w produkcję tajnych kompletów. 2020.04.13 / 2020.05.01

You can listen to #065 Historia 7. Początki epoki żelaza online on Radio and Podcast. Open the player on this page to stream the available audio.

#065 Historia 7. Początki epoki żelaza is an episode from nerdy nocą by kya / nerdy nocą.

This episode is 2:16:36 long.

This episode was published on May 1, 2020.

Yes. Use the heart button on the episode page to add it to your favorite episodes list.

Yes. This page shows related episodes from nerdy nocą when more episodes are available from the podcast feed.