Tijd voor een guerilla-diplomaat bij de VN

Bij de VN zijn de sollicitaties begonnen voor de opvolging van Antonio Guterres als Secretaris-Generaal. We zullen hem niet missen. Hij heeft zich ontpopt tot een meester van de verkeerde clichés op de verkeerde momenten. Terwijl de wereldmachten de veiligheidsarchitectuur steen voor steen afbreken, komt de Secretaris-Generaal van achter zijn bureau met briljante commentaren zoals 'de noodzaak tot de-escalatie' en 'ik maak me grote zorgen'. Zijn twee termijnen van vijf jaar werden gekenmerkt door een pijnlijk gebrek aan daadkracht : van zijn tandeloze morele verontwaardiging over de invasie van Oekraïne tot zijn onvermogen om de VN-organisaties in conflictgebieden effectief aan te sturen. Zijn enige tastbare succes, de Oekraïense graanovereenkomst, was een zeldzame opleving in een verder anemisch mandaat waarin hij vooral uitblonk in het uiten van zijn 'diepe bezorgdheid' terwijl de halve wereld in brand stond. Het kan anders. In het verleden bewezen leiders dat de post meer omvat dan een ceremoniële hamer. Dag Hammarskjöld, de eerste SG, legde de basis voor de moderne vredesmacht door met een bijna mystieke onafhankelijkheid tussen de grootmachten te laveren. Kofi Annan wist met zijn morele autoriteit de VN tot het centrum van de wereldpolitiek te maken, zelfs toen hij de VS openlijk kritiseerde over de illegaliteit van de Irak-oorlog. Zij waren geen toeschouwers, maar architecten van de wereldorde. De rol van de Secretaris-Generaal is nu fundamenteel veranderd. Zoals Foreign Policy stelt, is de tijd van de 'Blauwhelmen' als universele vredebewaarders voorbij. De volgende leider krijgt geen organisatie die vrede afdwingt, maar een instituut dat moet overleven in een wereld van brute geopolitiek. In deze chaos is er geen behoefte aan een nieuwe predikant, maar aan een guerrilla-diplomaat: iemand die via technische, humanitaire en juridische omwegen feiten op de grond creëert wanneer de Veiligheidsraad, zoals nagenoeg altijd, verlamd is. De Chileense oud-president Michelle Bachelet heeft de sterkste troeven, de roep om een vrouw is luid en Latijns-Amerika is aan de beurt. Voor een land als Nederland, dat hamert op de internationale rechtsorde, is de Argentijn Rafael Grossi waarschijnlijk een betere keus. Als hoofd van het VN-atoomagentschap belichaamt hij die guerrilla-diplomatie. Hij gaat de modder in bij de kerncentrale van Zaporizja om escalatie te voorkomen, in plaats van achter een VN-katheder abstracte waarschuwingen te uiten. De VN is steeds irrelevanter geworden, hoewel dat de organisatie zelf niet valt te verwijten. Die is immers niet meer dan de optelsom van de 193 lidstaten. Maar een sterke kapitein op het schip helpt. De opvolger van Guterres moet inzien dat macht niet in het Handvest zit, maar in de moed om de machten de waarheid te zeggen. De tijd voor clichés is voorbij. De VN heeft een strateeg nodig die de scherven durft op te rapen.

You can listen to Tijd voor een guerilla-diplomaat bij de VN online on Radio and Podcast. Open the player on this page to stream the available audio.

Tijd voor een guerilla-diplomaat bij de VN is an episode from Bernard Hammelburg | BNR by BNR Nieuwsradio.

This episode is 3:27 long.

This episode was published on Apr 22, 2026.

Yes. Use the heart button on the episode page to add it to your favorite episodes list.

Yes. This page shows related episodes from Bernard Hammelburg | BNR when more episodes are available from the podcast feed.