نقد کتاب

درباره‌ی نویسنده: «جامی»، «نورالدین عبدالرحمان بن احمد»، شاعر، ادیب و صوفی نامدار قرن نهم است. وی در ۲۳ شعبان ۸۱۷ هجری قمری در «خرگِرد»، واقع در منطقه «جام»، به دنیا آمد. از طرف پدر نسبش به «محمدبن حسن شیبانی»، فقیه معروف حنفی قرن دوم، می‌رسد. لقب اصلی جامی را «عمادالدین» دانسته‌اند؛ هر چند لقب مشهور او را «نورالدین» ثبت کرده‌اند. کودکی و تحصیلات مقدماتی جامی در خرگرد جام، در کنار پدرش، سپری شد. در حدود سیزده سالگی همراه پدرش به هرات رفت و در آنجا اقامت گزید و از آن زمان به «جامی» شهرت یافت. وی در شعر ابتدا «دشتی» تخلص می‌کرد، سپس آن را به جامی تغییر داد که خود علت آن را تولدش در شهر جام و ارادتش به «شیخ الاسلام احمدِ جام» ذکر کرده است. جامی در آغاز ورود به هرات در مدرسه‌ی «بازار خوش» و سپس مدرسه‌ی «نظامیه» علوم ادبی را آموخت. سپس، احتمالاً در بیست سالگی، برای فراگیری بیشتر به «سمرقند» رفت. در سمرقند در رشته‌های علوم اسلامی نظیر تفسیر و حدیث و سیره، همچنین در موسیقی و فن معما تبحر یافت. او چند سال در آنجا ماند و بعد از سال ۸۵۰ ه.ق به هرات بازگشت. جامی در میان‌سالی، شاید حدود پنجاه سالگی، با نوه‌ی مرادش، «سعدالدین کاشغری»، ازدواج کرد و صاحب چهار پسر شد. هوش سرشار، حافظه‌ی قوی، وارستگی، عزت نفس، استغنا، ساده زیستی، خیرخواهی، ظرافت طبع و بذله‌‎گویی از صفات برجسته‌ی جامی بود. وی برخلاف صوفیان دیگر، با طبقات گوناگون مردم نشست‌وبرخاست می‌کرد. وی به سبب تبحر در علوم و فنون گوناگون، و به تبع آن کثرت و تنوع آثار منظوم و منثور، معروف‌ترین شاعر قرن نهم و از جامع‌ترین شخصیت‌های حیطه ادب و علوم اسلامی این قرن به شمار می‌آید. جامی به جدّ حامی هنرمندان، به‌ویژه جوانان هنرمند، بود و همین امر، اعتبار بسیاری به او بخشید و هنرمندانی را در اطراف وی گرد آورد. جامی برای رسیدن به ثروت کوشش نمی‌کرد و چون از معتقدان وفادار «نقش‌بندیه» بود، گرایشی به تجمل نداشت. اوسرمایه خود را صرف ساختن مسجد و مدرسه و خانقاه، تأمین رفاه شاگردان، نشر فرهنگ، کمک به نیازمندان و رفع نیازهای خانقاه‌ها می‌کرد. ظاهراً وضع سلامتی جامی بعد از شصت سالگی چندان خوب نبود، چون در آثارش از ضعف و پیری و ناتوانی شکوه کرده است. وی درپی یک بیماری چهار روزه، در ۱۷ یا ۱۸ محرّم سال ۸۹۸ ه.ق درگذشت. به طور کلی، آثار جامی را می‌توان به گروه‌های زیر تقسیم کرد: ۱) آثار ادبی: دیوان قصاید و غزلیات؛ رباعیات؛ هفت اورنگ، شامل: هفت مثنوی (رساله منشآت و...)؛ ۲) آثار عرفانی: لوایح، رساله‌ای است در بیان معارف و معانی عرفان و ...؛ ۳) آثار کلامی و حدیثی: شواهد النبوة لتقویة یقین اهل الفتوة، رساله‌ای در اثبات نبوت پیامبر اکرم (صلّی الله علیه و آله و سلم) و شرح سیره آن حضرت و ....

You can listen to نقد کتاب online on Radio and Podcast. Open the player on this page to stream the available audio.

نقد کتاب is an episode from گزیده بهارستان جامی.

This episode is 00:22:59 long.

This episode was published on Jan 16, 2021.

Yes. Use the heart button on the episode page to add it to your favorite episodes list.

Yes. This page shows related episodes from گزیده بهارستان جامی when more episodes are available from the podcast feed.